Gıda Raf Ömürleri ve Bozulmaları

513 kez okundu

3 ay önce eklendi

Ana Sayfa » Makale-Yöntem » Gıda Hijyeni ve Güvenliği» Gıda Raf Ömürleri ve Bozulmaları

Gıda Bozulması ; bir gıda maddesinin kullanımını sınırlayacak ,tüketilebilirliğini azaltacak veya ortadan kaldıracak değişikliklerle(bu değişiklikler fiziksel, kimyasal ve biyolojik faktörlerle oluşur)meydana gelir.

Gıda bozulmalarında kıvam, koku gibi tatta farkedilen ya da farkedilemeyen değişiklikler meydana gelebilir.
Her değişiklik gıda maddesinin bozulduğunu göstermez,değişikliğin derecesi önemlidir.
Bozulmuş gıdalar tüketim için uygun olmayabilir fakat sağlık için zararlı da olmayabilir.


Gıdaları zamanla bozulma durumlarına göre başlıca 3 grupta toplayabiliriz.
– Dayanıklı gıdalar: Şeker, un, baklagil v.b.
– Az dayanıklı gıdalar: Patates, fındık v.b.
– Dayanıksız gıdalar: Et, balık, taze meyve ve sebze, yumurta, süt ve mamulleri, ekmek v.b.

Gıda bozulmaları 3 farklı yolla meydana gelir:
 
Diatek tarafından üretilen Dia Natura Base ürününü ürünlerinizi korumada ve raf ömürlerini uzatmada rahatlıkla kullanabilirsiniz. (Dia Natura Base hakkında bilgi için TIKLAYINIZ)
 

 

Gıdaları zamanla bozulma durumlarına göre başlıca 3 grupta toplayabiliriz.
– Dayanıklı gıdalar: Şeker, un, baklagil v.b.
– Az dayanıklı gıdalar: Patates, fındık v.b.
– Dayanıksız gıdalar: Et, balık, taze meyve ve sebze, yumurta, süt ve mamulleri, ekmek v.b.

Gıda bozulmaları 3 farklı yolla meydana gelir:


1- Fiziksel bozulmalar :

Gıdaların uygun nem koşullarında saklanmaması

Yüksek nemli taze gıdaların su kaybı sonucu buruşması

Bisküvi gibi kuru gıdaların nem çekerek yumuşamaları

Süt tozu vb. gıdaların su çekerek topaklanmaları

vb.. nedenlerle karşımıza çıkar.
Depolama sırasında su içeriği fazla olan paketlenmemiş maddeler atmosfere su buharı vererek su kaybederler. Bu sırada oluşan kuruma mikroorganizmaların gelişmesini engelleyici rol oynasa da gıdada belirli olumsuz özellikler oluşur.Özellikle soğukta çok uzun süre depolanan gıda maddelerinde bu olumsuz değişimler sıkça gözlenir.Buna bir örnek de donma yanıklarıdır. Donma yanıkları dondurulmuş et, sakatat, kanatlı eti ve balık etlerinde görülmektedir. Donma yanıklarına düşük rutubetli, dış hava ile direkt temasta olan paketlenmemiş gıda maddelerinde sık rastlanır. Donma yanıkları hijyenik olarak zararsızdır.

2- Kimyasal bozulmalar

Besin maddesinde bulunan enzimler tarafından meydana gelir. Depolama uzun sürerse veya uygun olmayan ortamlarda muhafaza ve nakliye söz konusu olursa renk, lezzet ve kıvamda arzu edilmeyen değişiklikler oluşur ve bozulma şekillenir. Bu tip bozulmalar genellikle besin maddesindeki enzim kaynaklıdır. Pişmiş gıdalarda enzim kaynaklı bozulmalardan daha çok mikrobiyel bozulmalar görülür.Bunun nedeni pişmiş gıdadaki enzimlerin ısıtma işlemine bağlı çoğu enziminin tahrip olmuş olmasıdır.
Yağlarda oksidasyon nedeniyle oluşabilicek acılaşma bir kimyasal bozulmadır. Yağlarda bozulma nedeniyle oluşan çeşitli metabolitler insan duyularına yoğun olarak etkileyebilir. Bunu önlemek için yağlar serin, karanlık yerlerde, metal olmayan kaplarda depolanmalıdırlar.

3- Mikrobiyel bozulmalar
 
Küflenme, kokuşma, sıvılaşma, sertleşme, gaz oluşumu, ekşime, acılaşma , çürüme vb… durumları meydana getirir. Bu bozulmalara çoğu zaman bakteriler ve mayalar neden olur.
 
 
 
Bazı gıda maddelerinde ki bozulma şekilleri ve nedenleri
 
GIDA MADDESİ BOZULMA ŞEKİLLERİ BOZULMA NEDENLERİ DAYANMA SÜRESİ
Et Bakteri faliyeti,kırmızı rengin değişimi Oksijen,sıcaklık,ışık 0-7oC de

3-4 gün

Tavuk Bakteri faliyeti,kötü koku Oksijen,sıcaklık,ışık 0-7oC de

2-3 gün

Balık Bakteri faliyeti,kötü koku Sıcaklık 0-7oC de

2 gün

Süt Bakteri faliyeti,oksitlenme,enzim faliyeti Oksijen,sıcaklık 0-7oC de

2-3 gün

 

Süt tozu Aramo kaybı,çözündürülme özelliğinin kaybolması Nem,sıcaklık Serin kuru ortam

8-12 ay

Peynir Acılaşma,küflenme Sıcaklık,nem Soğuk salamurada

4-12 ay

Konserveler Aramo kaybı,yapı değişimi,renk değişimi,besin kaybı sıcaklık Kuru ve serin bi yerde

12 ay

 
 
Bazı  gıdaların raf ömürleri
 
GIDA MADDESİ SAKLAMA SÜRESİ(SENE) DEPOLAMA ŞEKLİ
Sucuk 6 ay Serin,kuru
Kaşar peyniri 1-2 ay Serin,kuru
Et-balık konserve 2 Serin,kuru
Kurutulmuş sebze-meyve 1 Kuru
Süt tozu 1 Serin,kuru
Baharat 1 Kuru ,serin,karanlık
Çay 1-1,5 Kuru
Yağ 1 Kuru,karanlık
Makarna 6 ay Kuru
Pirinç 1 Kuru
Bal 1 Kuru,serin(cam kapta)
 
 
Diatek tarafından üretilen Dia Natura Base ürününü ürünlerinizi korumada ve raf ömürlerini uzatmada rahatlıkla kullanabilirsiniz. (Dia Natura Base hakkında bilgi için TIKLAYINIZ)
 

Evde dikkat edilmesi gereken hususlar :
 
Çiğ Süt: Çiğ sütler oda sıcaklığında fazla bekletilmemeli ısıtıldıktan sonra hemen soğutulup buzdolabında saklanmalıdır.

Beyaz Peynir: Çiğ sütten yapılmış beyaz peynirler 3 ay buzdolabında bekletildikten sonra tüketilmelidir. Ancak beyaz peynir pastörize edilmiş sütten imal edilmişse buzdolabında bekletilmeden tüketilebilir.

Tereyağı: Kahvaltılık olarak yalnızca pastörize edilmiş tereyağı tercih
edilmelidir.

 
 
Et: Kıyma 1 gün, parça etler ise 2-3 günden fazla buzdolabında bekletilmemelidir. Eğer daha uzun süre bekletmek gerekiyorsa parça etler yağlı kağıda sarılarak buzlukta birkaç hafta bekletilebilir.

Balıklar: Balıklar kısa sürede tüketilecekse buzlukta bekletilmelidir. Uzun süre saklamak gerekiyorsa dondurma, kurutma, tuzlama veya konserve edilmelidir.

Dondurulmuş Gıdalar: Dondurulmuş gıdalardan, özellikle dondurulmuş etler, kullanılacağı zaman, buzdolabında çözünmeli oda sıcaklığında çözünme yapılmamalıdır. Çözünme olur olmaz hemen tüketilmeli ve tekrar dondurulmamalıdır.

Yumurta: Yumurtalar serin bir yerde veya buzdolabında bekletilmeli ve yıkanmadan muhafaza edilmelidir.

Konserve Gıdalar: Konserve gıdalar açıldıktan sonra hemen tüketilmelidir. Salça, açıldıktan sonra cam bir kavanoza tuz ilave edilerek boşaltılmalı ve üzeri bir parmak kadar sıvı yağla örtülerek küflenme önlenmeli veya doğrudan kavanoza boşaltılarak buzlukta muhafaza edilmelidir.

Tahıllar ve Baklagiller:
Tahıllar ve baklagiller diğer 9ıdalara göre daha dayanıklı besinlerdir. Bununla birlikte bu tür gıdalar, kuru sebze ve meyveler nem oranı düşük, havadar yerlerde muhafaza edilmelidir.
 
Diatek tarafından üretilen Dia Natura Base ürününü ürünlerinizi korumada ve raf ömürlerini uzatmada rahatlıkla kullanabilirsiniz. (Dia Natura Base hakkında bilgi için TIKLAYINIZ)
 


Etiketler gıda raf ömrü , gıda bozulmaları, gıda raf ömrü uzatma, gıda bozulması, gıda koruyucusu, koruyucu maddeler, fiziksel bozulmalar, kimyasal bozulmalar, mikrobiyal bozulma, raf ömrü uzatma, koruyucu,